Nếu bạn nghĩ Amazon chỉ đơn giản đăng ký nhãn hiệu “Amazon” là xong, thì bạn đang đánh giá quá thấp “ông lớn” này rồi! Giống như Facebook, Amazon có chiến lược bảo vệ thương hiệu cực kỳ bài bản và chặt chẽ khi gia nhập thị trường Việt Nam. Họ không chỉ đăng ký một cái tên mà còn bao phủ mọi yếu tố nhận diện thương hiệu, từ logo, biểu tượng cho đến các danh mục sản phẩm liên quan. Hãy cùng phân tích cách Amazon đã “chơi lớn” như thế nào khi đăng ký nhãn hiệu tại Việt Nam nhé.
1. Đăng ký nhiều phiên bản khác nhau của nhãn hiệu
Amazon không chỉ đăng ký đơn thuần chữ “Amazon” hay biểu tượng nụ cười đặc trưng của họ mà còn đăng ký nhiều biến thể của những nhãn hiệu này và các nhãn hiệu khác nữa. Chẳng hạn:
- Logo mũi tên cong – biểu tượng nụ cười đặc trưng
- Logo chữ Amazon kết hợp với mũi tên cong.
- Nhãn hiệu Amazon Studios, Amazon Web Services (AWS), Amazon Aqua, v.v.
- Chữ “Amazon” hoặc biểu tượng mũi tên kết hợp với biểu tượng hoặc ký tự đặc biệt.
- Các nhãn hiệu khác.

Amazon đã đăng ký 250 nhãn hiệu tại Việt Nam.
Lý do rất đơn giản: Nếu Amazon chỉ đăng ký chữ “AMAZON” mà không đăng ký logo hay các phiên bản khác, người khác có thể “lách luật” bằng cách sử dụng một phiên bản hơi khác, chẳng hạn như thêm một dấu chấm hoặc biến tấu nhẹ logo. Khi đó, Amazon sẽ gặp khó khăn trong việc xử lý vi phạm.
Facebook không chỉ đăng ký chữ “Facebook” mà còn đăng ký luôn biểu tượng chữ “f” màu xanh, logo Messenger, Instagram, WhatsApp... Nhờ đó, dù có ai đó tạo ra một thương hiệu “Faceboook” hoặc “F-book” với logo hao hao, họ cũng khó lòng tránh khỏi sự truy quét của Facebook.
2. Đăng ký theo nhiều nhóm ngành khác nhau
Một trong những sai lầm phổ biến khi đăng ký nhãn hiệu là chỉ giới hạn trong một nhóm sản phẩm hoặc dịch vụ. Amazon thì không bao giờ mắc lỗi này.
Họ không chỉ đăng ký nhãn hiệu cho thương mại điện tử mà còn mở rộng sang nhiều lĩnh vực khác như:
- Công nghệ điện toán đám mây (Amazon Web Services - AWS).
- Dịch vụ logistics và giao hàng (Amazon Prime).
- Sản phẩm thông minh (Echo, Alexa, Kindle).
- Dịch vụ giải trí (Amazon Prime Video).
- Thời trang và phụ kiện (LARK & RO – quần áo, túi xách, giày dép).
- Thiết bị chiếu sáng (BEAMS – bóng đèn, đèn LED, thiết bị chiếu sáng).

Lý do của chiến lược này rất rõ ràng: Nếu Amazon chỉ đăng ký nhãn hiệu cho thương mại điện tử mà không đăng ký cho dịch vụ công nghệ, ai đó có thể mở một công ty “Amazon Cloud” mà Amazon không thể kiện họ vi phạm nhãn hiệu.
Coca-Cola không chỉ đăng ký thương hiệu cho nước ngọt mà còn đăng ký cho quần áo, phụ kiện, thậm chí cả quán café! Nhờ vậy, không ai có thể mở một quán “Coca-Cola Coffee” mà không bị kiện cả.
Apple cũng áp dụng chiến lược tương tự khi mở rộng sang Việt Nam. Họ không chỉ đăng ký “Apple” mà còn làm việc với các công ty luật để bảo vệ các thương hiệu con như “iPhone”, “MacBook”, “iPad”, “AirPods”... Điều này giúp Apple tránh được những vụ tranh chấp nhãn hiệu không đáng có.
3. Đăng ký qua đại diện sở hữu công nghiệp
Việt Nam có hệ thống pháp luật khá phức tạp về sở hữu trí tuệ, và Amazon biết rõ điều đó. Đơn đăng ký nhãn hiệu đầu tiên của Amazon tại Việt Nam là cho nhãn hiệu chữ “AMAZON” đối với các sản phẩm, hàng hoá thuộc nhóm 7, 11 và 24, khi đó họ chỉ định theo đơn đăng ký quốc tế vào năm 1998. Tuy nhiên, đơn này đã bị ra thông báo dự định từ chối đối với toàn bộ ở Việt Nam vào ngày 14/02/2020.
Vì vậy, thay vì tự mình nộp đơn thông qua Madrid, Amazon về sau đã chọn cách làm việc với các tổ chức đại diện sở hữu công nghiệp tại Việt Nam để đảm bảo hồ sơ đăng ký được xử lý nhanh chóng và chính xác.
Lợi ích của cách làm này:
- Tránh các lỗi hồ sơ khiến đơn bị từ chối.
- Đảm bảo nhãn hiệu được bảo hộ ở mức cao nhất.
- Giúp phát hiện và ngăn chặn kịp thời các nhãn hiệu tương tự đang được đăng ký.
Đặc biệt, Amazon trước đây chủ yếu đăng ký nhãn hiệu tại Việt Nam thông qua hệ thống Madrid (đăng ký quốc tế). Tuy nhiên, trong những năm gần đây, họ đã chuyển dần sang hình thức đăng ký trực tiếp tại Việt Nam thông qua các tổ chức đại diện sở hữu công nghiệp của Việt Nam. Điều này cho thấy họ đang tập trung hơn vào thị trường Việt Nam và muốn có sự bảo hộ chặt chẽ hơn tại nước ta.
4. Bảo vệ thương hiệu ngay cả trước khi kinh doanh
Một điểm đáng chú ý là Amazon không đợi đến khi mở văn phòng tại Việt Nam mới đăng ký nhãn hiệu. Họ thường đăng ký nhãn hiệu từ trước, ngay khi có ý định mở rộng thị trường.
Chiến lược này giúp họ:
- Ngăn chặn đối thủ “xí chỗ” trước: Nhiều công ty khi mở rộng thị trường đã gặp cảnh tên thương hiệu của mình bị người khác đăng ký mất, dẫn đến việc phải mua lại với giá cao hoặc đổi tên thương hiệu.
- Giữ thế chủ động trong các vụ tranh chấp: Nếu có ai đó cố tình sử dụng nhãn hiệu của Amazon, họ có thể kiện ngay mà không cần chờ đến khi hoạt động kinh doanh chính thức bắt đầu.
Starbucks từng gặp rắc rối tại Trung Quốc khi tên “Starbucks” bị một công ty địa phương đăng ký trước. Kết quả là họ phải kiện tụng kéo dài và mất rất nhiều thời gian để lấy lại quyền sử dụng thương hiệu của mình.
5. Amazon đã đăng ký 250 nhãn hiệu tại Việt Nam từ năm 1998 đến nay
Đăng ký nhãn hiệu đầu tiên của Amazon tại Việt Nam thông qua hệ thống Madrid được thực hiện vào năm 1998. Kể từ đó, số lượng nhãn hiệu Amazon đăng ký tại Việt Nam đã tăng lên 250 nhãn hiệu trong vòng 27 năm qua.
Đặc biệt, từ năm 2018 đến 2024, số lượng đơn tăng mạnh với 231 nhãn hiệu mới, trong đó 2022 là năm có số đơn đăng ký mới cao nhất với 56 đơn. Amazon cũng đã đăng ký bao phủ hết 45 nhóm hàng hoá/dịch vụ thông qua các đơn đăng ký của mình tại Việt Nam, trong đó 2 nhóm có đơn nhiều nhất thuộc về lĩnh vực thế mạnh của họ là phần mềm và công nghệ.

Amazon đã đăng ký bao phủ toàn bộ 45 nhóm. (Nguồn ảnh: WIPO)
Điều này phản ánh chiến lược mở rộng kinh doanh mạnh mẽ của Amazon tại nước ta. Họ không chỉ bảo vệ thương hiệu Amazon mà còn đăng ký trước cho các sản phẩm tiềm năng trong tương lai.
Tại sao Amazon đăng ký nhiều nhãn hiệu như vậy?
- Bảo vệ toàn diện: Không chỉ đăng ký tên công ty, Amazon còn bảo vệ các thương hiệu con như AWS, Kindle, Alexa, LARK & RO, BEAMS...
- Mở rộng lĩnh vực kinh doanh: Các nhãn hiệu như LARK & RO (thời trang) và BEAMS (thiết bị chiếu sáng) cho thấy Amazon không chỉ tập trung vào công nghệ mà còn hướng đến bán lẻ đa ngành tại Việt Nam.
- Chống hàng giả và hàng nhái: Việc đăng ký nhiều nhãn hiệu giúp Amazon kiểm soát tốt hơn các sản phẩm giả mạo hoặc nhãn hiệu tương tự.
- Chiến lược mở rộng lâu dài: Amazon có thể chưa triển khai hết tất cả dịch vụ tại Việt Nam, nhưng họ đã đăng ký trước để tránh bị đối thủ cản trở.
6. Sự thay đổi trong chiến lược đăng ký nhãn hiệu của Amazon tại Việt Nam
- Giai đoạn đầu (1998 - 2017): Chủ yếu đăng ký nhãn hiệu thông qua hệ thống Madrid, tập trung vào thương mại điện tử, công nghệ và dịch vụ logistics như Amazon, AWS, Alexa, Kindle...
- Giai đoạn 2018 - 2024: Chuyển sang đăng ký trực tiếp tại Việt Nam, mở rộng nhãn hiệu sang nhiều ngành hàng mới như thời trang, thiết bị chiếu sáng, thực phẩm... Điều này phản ánh xu hướng đa dạng hóa danh mục kinh doanh của Amazon tại Việt Nam, thay vì chỉ giới hạn trong lĩnh vực công nghệ.
Hợp tác với các tổ chức đại diện sở hữu trí tuệ trong nước: Việc làm việc trực tiếp với các đại diện tại Việt Nam giúp Amazon bảo vệ thương hiệu tốt hơn, xử lý tranh chấp nhanh chóng hơn và đảm bảo quyền lợi tại thị trường này.
Nhìn vào cách Amazon đăng ký nhãn hiệu tại Việt Nam, chúng ta có thể rút ra một bài học quan trọng: Đăng ký nhãn hiệu không đơn giản là điền đơn rồi nộp, mà cần có chiến lược bài bản.
Nếu bạn đang kinh doanh và muốn bảo vệ thương hiệu của mình, hãy học theo Amazon:
- Đăng ký nhiều phiên bản của nhãn hiệu (cả chữ, logo, slogan…).
- Đăng ký theo nhiều nhóm ngành liên quan, tránh để người khác lợi dụng thương hiệu của bạn.
- Nhờ chuyên gia pháp lý hỗ trợ, tránh sai sót và xử lý nhanh chóng.
- Đăng ký nhãn hiệu càng sớm càng tốt, đừng đợi đến khi kinh doanh mới làm!
Vậy đấy, Amazon không chỉ giỏi bán hàng mà còn cực kỳ thông minh trong việc bảo vệ thương hiệu. Nếu bạn đang muốn xây dựng một thương hiệu mạnh, hãy học theo “ông lớn” này ngay từ bây giờ.